Βασική Δογματική Διδασκαλία
Πρωτοπρ. Αντωνίου Γ. Αλεβιζόπουλου Δρ. Θεολογίας Δρ. Φιλοσοφίας
© Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος
Έκδοση Α' 1974, Δ΄ 1986, Ε' 1993 Έκδοση ΣΤ' 2007 (Με νέα στοιχειοθεσία). Κ.Α. 99.11.011. ISBN 978-960-315-583-6
Στους αείμνηστους γονείς μου Γεώργιο και Παναγιώτα
Προλογικό Σημείωμα
Με ιδιαίτερη χαρά και ικανοποίηση παραδίδουμε στο αναγνωστικό κοινό την έκτη έκδοση του παρόντος βιβλίου. Η υποδοχή που είχε από τον Ορθόδοξο χριστεπώνυμο λαό ήταν αξιοθαύμαστη και οι κριτικές που γράφησαν και ελέχθησαν εκ μέρους κορυφαίων Ορθοδόξων θεολογικών προσωπικοτήτων ήταν λίαν θετικές. Κι αυτό διότι το βιβλίο αυτό αποτελεί αναντιλέκτως «Εφόδιον Ορθοδοξίας», περιέχον τη βασική δογματική διδασκαλία της Εκκλησίας μας με πλήθος αγιογραφικών, λειτουργικών και πατερικών εδαφίων. Υπ' αυτή την προοπτική εισάγει τον αναγνώστη στην Ορθόδοξη πίστη και ζωή, του επιτρέπει μια Ορθόδοξη τοποθέτηση στο σύγχρονο κόσμο και κυρίως του προσφέρει διατυπωμένη τη μοναδική εν Χριστώ Ορθόδοξη εμπειρία, όπως την έζησε ο ίδιος ο συγγραφέας εντός της Εκκλησίας.
Ο αείμνηστος πατήρ Αντώνιος Αλεβιζόπουλος (1931-2. 5. 1996) υπήρξε πραγματικός ακάματος Λευΐτης της Εκκλησίας μας, ένας από τους κορυφαίους μελετητές του φαινομένου των νεοφανών αιρέσεων στον ευρωπαϊκό χώρο, υπηρετήσας για πολλά χρόνια στη νευραλγική θέση του Γραμματέως της Συνοδικής Επιτροπής επί των Αιρέσεων. Αξίζει μόνον να αναφέρουμε τα γραφέντα υπό του Μακ. Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Χριστοδούλου για τον π. Αντώνιο: «Εγνωρίσαμεν τούτον καλώς και μαρτυρούμεν, ότι έφερεν εν εαυτώ γνήσια γνωρίσματα Αποστολικού ανδρός, ανεπαίσχυντου εργάτου του ευαγγελίου. Έζησε δια τον Χριστόν και την Εκκλησίαν. Ανήρ αγαθός, πλήρης Πνεύματος Αγίου, σεμνός, του ιδίου οίκου καλώς προϊστάμενος, ακαταπόνητος, ακατάβλητος, μαχητικός, ανυποχώρητος, θείω ζήλω πυρπολούμενος, ποιμήν άριστος και φιλοστοργώτατος πατήρ, μεθοδικός, εργατικός, σκεύος εκλογής του Θεού και την μάχαιραν του Πνεύματος εναντίον ψυχοκτόνων οργανώσεων και κινήσεων».
Η Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος προσβλέπουσα στην κατά το δυνατόν αρτιότερη κατάρτιση του πιστού λαού της Ορθοδόξου Εκκλησίας, προέβη στην παρούσα νέα έκδοση, με άψογη τυπογραφική επιμέλεια και με αλφαβητικό ευρετήριο, ώστε η ανάγνωση του βιβλίου να γίνει πιο προσιτή και πιο ελκυστική. Ευελπιστούμε ότι την αυχμηρή εποχή που διανύουμε, το βιβλίο τούτο θα συνεχίσει να οικοδομεί και να στηρίζει τις κλονισμένες ψυχές των ανθρώπων ως ανεκτίμητο «Εφόδιον Ορθοδοξίας».
† Ο Φαναρίου Αγαθάγγελος
Γενικός Διευθυντής της Αποστολικής Διακονίας
ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΣ
Κατά την διάρκειαν πολυετούς διακονίας εις την Γερμανίαν διεπίστωσα την έλλειψιν εκλαϊκευμένης Ορθοδόξου κατηχήσεως, η οποία να εισάγη εις την Ορθόδοξον πίστιν και ζωήν κατά τρόπον, ο οποίος θα επέτρεπεν Ορθόδοξον τοποθέτησιν εις τον σύγχρονον κόσμον.
Την ιδίαν έλλειψιν διεπίστωσα και εις την Ελλάδα, όπου εκλήθην, ενίοτε να αναλάβω κατήχησιν ενηλίκων, οι οποίοι εζήτουν να προσχωρήσουν εις την Ορθοδοξίαν. Τα βοηθήματα, τα οποία έχουν εκδοθή, εάν δεν απευθύνωνται εις μικρούς μαθητάς, δεν έχουν ως κύριον μέλημα την εισαγωγήν εις την Ορθόδοξον πίστιν και ζωήν.
Έκτος τούτου: Χιλιάδες Ορθοδόξων αδελφών μεταναστεύουν χωρίς καμμίαν σοβαράν πνευματικήν προετοιμασίαν: Εργάται, τεχνίται, φοιτηταί, επιστήμονες, μέλη διαφόρων διπλωματικών Αποστόλων, εκπαιδευτικοί κ.α. Είναι ανάγκη να οπλισθούν όλοι αυτοί με το Εφόδιον της Ορθοδοξίας μας, ώστε να αντιμετωπίσουν νικηφόροι τους πνευματικούς κινδύνους της ξένης γης, να δυνηθούν να ζήσουν και εκεί συνειδητώς την Ορθόδοξον ζωήν.
Μεταξύ των κινδύνων περιλαμβάνεται και η ξένη προπαγάνδα, ιδιαιτέρως των ονομαζόμενων «Μαρτύρων του Ιεχωβά», οι οποίοι δρουν οργανωμένως, προς μεγίστην ψυχικήν ζημίαν των ξενιτευμένων αδελφών. Προς αντιμετώπισιν του κινδύνου αυτού εξέδωσα το βιβλίον «Η Δικτατορία του Μπρούκλιν», το οποίον εκυκλοφόρησεν ευρύτατα εις το εξωτερικόν και ιδιαιτέρως εις την Γερμανίαν.
Τόσον η ενασχόλησις αυτή, όσον και το πλήθος των επιστολών, τας οποίας έλαβον από αναγνώστας του εν λόγω βιβλίου, με εβοήθησαν να λάβω σοβαρώς υπ' όψιν, κατά την σύνταξιν του παρόντος βιβλίου, όλα εκείνα τα σημεία της Ορθοδόξου διδασκαλίας και της Ορθοδόξου πνευματικής ζωής, τα οποία απορρίπτουν οι αιρετικοί και κακόδοξοι.
Επειδή δε οι άνθρωποι αυτοί της πλάνης διακηρύσσουν ότι μελετούν την Αγίαν Γραφήν, εφρόντισα ιδιαιτέρως δια την αγιογραφικήν κατοχύρωσιν της Ορθοδόξου πίστεως. Αντί να χρησιμοποιήσω μικράς γραφικάς φράσεις και χωρία αποκομμένα από τα φυσικά τους πλαίσια, όπως συνήθως κάμνουν οι αιρετικοί, προετίμησα να παραθέσω μεγαλυτέρας περικοπάς από την Παλαιάν και Καινήν Διαθήκην, ώστε να δύναται το βιβλίον αυτό να χρησιμοποιηθή και ως βοήθημα δια την μελέτην της Αγίας Γραφής.
Προκειμένου περί της Παλαιάς Διαθήκης εχρησιμοποίησα, κυρίως, την μετάφρασιν των Εβδομήκοντα και προσεπάθησα να μεταφράσω τα χωρία με όσον δυνατόν περισσότερον απλούν τρόπον.
Επίσης, εφρόντισα να παραθέσω μικράς ιστορίας και περικοπάς από τα συναξάρια και τα λειτουργικά βιβλία της Εκκλησίας μας, δια να καταδείξω την ενότητα, μεταξύ του Ορθοδόξου δόγματος και της Ορθοδόξου πνευματικής ζωής, μεταξύ Ορθοδόξου αληθείας, Ορθοδόξου λατρείας και Ορθοδόξου φρονήματος.
Τα χειρόγραφα του παρόντος βιβλίου εμελέτησαν: Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σερβίων και Κοζάνης κ. Διονύσιος, ο π. Αμφιλόχιος Ράντοβιτς, ο π. Μελέτιος Καλαμαράς και οι θεολόγοι Παναγιώτης Νέλλας και Αντώνιος Παπαντωνίου. Άπαντες προέβησαν εις πολύτιμους δι’ εμέ υποδείξεις, αι οποίαι συνετέλεσαν εις την πληρεστέραν συγκρότησιν του βιβλίου. Εις όλους εκφράζω τας θερμοτάτας μου ευχαριστίας. Ευχαριστώ επίσης και τον Καθηγητήν π. Ιωάννην Ρωμανίδην δια τας πολύτιμους υποδείξεις του επί ωρισμένων θεμάτων του βιβλίου.
Πρεσβ. Αντώνιος Γ. Αλεβιζόπουλος
Οδηγίαι δια την χρήσιν του βιβλίου
Προς μεγαλυτέραν ωφέλειαν εκ της μελέτης τον παρόντος βιβλίου, συνιστώμεν εις τον αναγνώστην:
α) να μελετά με προσοχήν και χωρίς βιασύνην κάθε ημέραν εν μικρόν μέρος του βιβλίου.
β) να προσπαθή να σκέπτεται κατά την διάρκειαν της ημέρας τας αληθείας τας οποίας εμελέτησε και να τας ζη με έντονον προσευχήν.
γ) Εάν τελείωση την ανάγνωσιν του βιβλίου, να το μελετήση και πάλιν. Την φοράν αυτήν να ανατρέχη εις την Αγίαν Γραφήν δια να ανεύρη τα χωρία τα οποία παρατίθενται εις το βιβλίον και να τα υπογραμμίζη.
δ) Με βάσιν τα χωρία τα οποία έχει υπογραμμίσει, με βάσιν, δηλαδή, την διδασκαλίαν της Εκκλησίας μας, να αρχίση την συστηματικήν μελέτην ολοκλήρου πλέον της Αγίας Γραφής, χωρίς, όμως, να αφήση την θερμήν προσευχήν. Εις αυτήν πρέπει να «προσκαρτερούμεν», να επιμένωμεν, δηλαδή, σταθερώς και να γρηγορώμεν (Κολοσσαείς 4,2), δια να μας αποκάλυψη ο Κύριος «την πλουσίαν κατανόησιν, την πλήρη γνώσιν του μυστηρίου του Θεού Πατρός και του Χριστού, εις τον οποίον είναι κρυμμένοι όλοι οι θησαυροί της σοφίας και της γνώσεως» (Κολοσσαείς 2,2-3).
