Ὁ Ἅγιος Ἐφραὶμ ὁ Μεγαλομάρτυς (κατὰ κόσμον Κωνσταντῖνος Μόρφης) γεννήθηκε τὴν 14 Σεπτεμβρίου 1384, ἀνήμερά της ἑορτῆς τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ, στὰ Τρίκαλα Θεσσαλίας. Τέκνο πολύτεκνης οἰκογένειας, ἔμεινε ὀρφανὸς ἀπὸ πατέρα σὲ μικρὴ ἡλικία, μὲ ἀποτέλεσμα ἡ μητέρα του νὰ φέρει ὅλο το βάρος τῆς ἀνατροφῆς τοῦ ἰδίου καὶ τῶν ἑπτὰ ἀδελφῶν του. Καὶ αὐτὸ τὸ κατάφερε μὲ ἀγώνα καὶ μόχθο, ὥστε τὰ παιδιά της νὰ μείνουν πιστὰ στὸ δρόμο τῆς ἀγάπης καὶ τοῦ Χριστοῦ, ἄγοντας πνευματικὴ καὶ ἐνάρετη ζωή. Τὸ 1395 κατέλαβε τὴ Θεσσαλία ὁ Σουλτάνος Βαγιαζὶτ Ἃ΄ μὲ τὰ στρατεύματά του, ὁ ὁποῖος ἀποκαλεῖτο Κεραυνὸς γιὰ τὴν ἀγριότητά του. Ἡ σκληρὴ διοίκησή του ἐπέβαλε τὸ παιδομάζωμα, ἤτοι τὴ στρατολόγηση νέων ἀγοριῶν 14-18 ἐτῶν, ἀκόμα καὶ μικρότερων, μὲ σκοπὸ νὰ δημιουργήσει ἕνα σῶμα φανατικῶν Τούρκων, ποὺ θὰ στρεφόταν ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων.
Μέσα σὲ αὐτὸ τὸ φοβερὸ κλίμα ποὺ ἐπικρατοῦσε στὴ σκλαβωμένη Ἑλλάδα μόνη παρηγοριὰ στάθηκαν οἱ Ἐκκλησίες καὶ οἱ Ἱερὲς Μονές. Ἔτσι ἡ μητέρα τοῦ Ἁγίου, προκειμένου νὰ τὸν γλιτώσει ἀπὸ τὴ μανία τοῦ παιδομαζώματος, τὸν προέτρεψε νὰ φύγει ἀπὸ τὰ Τρίκαλα καὶ ἐκεῖνος, ἔχοντας μιὰ κλίση πρὸς τὸν ἐκκλησιαστικὸ βίο, θέλησε νὰ πάει σὲ Μοναστήρι. Μὲ λιγοστὰ τρόφιμα καὶ διαρκῆ προσευχὴ ξεκίνησε τὸ ταξίδι τοῦ νότια. Ἡ Θεία Χάρη ὁδήγησε τὰ βήματά του στὴν ξακουστὴ ἀνδρικὴ Σταυροπηγιακὴ Μονὴ τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου στὴν Ἀττική. Στὴν περιοχὴ αὐτή, κοντὰ στὴ Νέα Μάκρη, ἀπὸ τὸ 10ο καὶ 11ο αἰώνα ὑπῆρχαν κελιά, καλύβες καὶ ἀσκητήρια, ὅπου δεκάδες πιστοὶ Χριστιανοὶ ἀκολουθοῦσαν τὸ δρόμο τοῦ Χριστοῦ πρὸς τὴν ἀλήθεια καὶ τὴ σωτηρία. Ἡ τοποθεσία ὀνομάστηκε τὸ «Ὅρος τῶν Ἀμώμων», δηλαδὴ τῶν «Καθαρῶν». Ἐκεῖ εἰσῆλθε ὁ Ἅγιος ὡς Δόκιμος γιὰ κάποια χρόνια μέχρι νὰ ἔρθει στὴν κατάλληλη ἡλικία γιὰ νὰ γίνει Μοναχός.
Τὸ 1402 ἐκάρη Μοναχὸς μὲ τὸ ὄνομα Ἐφραίμ. Ἀσκήτεψε μὲ ὑπακοὴ στὸ λόγο τοῦ Χριστοῦ ἀποτελώντας παράδειγμα γιὰ τοὺς μεγάλους Ἀσκητὲς καὶ Πατέρες. Μὲ ζῆλο, ταπείνωση καὶ σκληροὺς ἀγῶνες ἔγινε ὑπόδειγμα Μοναχοῦ. Μὲ τὴν ἄδεια τοῦ Ἡγουμένου εἶχε βρεῖ μακριὰ ἀπὸ τὴν Ἱερὰ Μονὴ μιὰ σπηλιά, ὅπου διαβιοῦσε μὲ νηστεία, προσευχὴ καὶ περισυλλογή. Μὲ κατάνυξη ἀξιώθηκε καὶ ἔλαβε τὸ χάρισμα τῆς Ἱεροσύνης. Προσευχόταν ἀπὸ τὴν ψυχὴ τοῦ «ὑπὲρ τοῦ σύμπαντος κόσμου» καὶ γονατισμένος μπροστὰ στὸ εἰκόνισμα τῆς Μεγαλόχαρης παρακαλοῦσε ἀδιάκοπα γιὰ τὴν προστασία καὶ τὴ σωτηρία τῶν ἀδελφῶν Χριστιανῶν ποὺ δοκιμάζονταν σκληρά. Τὸ 1424 οἱ Τοῦρκοι, μετὰ ἀπὸ μιὰ σειρὰ βιαιοτήτων καὶ λεηλασιῶν ἔφτασαν καὶ στὴ Νέα Μάκρη.
Ἀνέβηκαν στὸ Ὅρος τῶν Ἀμώμων, πιστεύοντας ὅτι οἱ Χριστιανοὶ κρύβουν τοὺς πολύτιμους θησαυρούς τους στὰ Μοναστήρια. Ἀφοῦ λεηλάτησαν ὅλα τα κελιὰ καὶ τὰ ἀσκητήρια ἔφτασαν στὴν Ἱερὰ Μονὴ τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου.
Ἔσπασαν τὴν πόρτα καὶ ὅρμησαν ἐξαγριωμένοι στὸ Μοναστήρι. Ἀπαίτησαν ἀπὸ τοὺς Μοναχοὺς νὰ τοὺς παραδώσουν τοὺς θησαυρούς, ὅμως μὴ βρίσκοντας αὐτὸ ποὺ περίμεναν, ξέσπασαν τὴν ὀργή τους στοὺς Μοναχούς, μεταξὺ αὐτῶν τὸν Ἡγούμενο καὶ τοὺς ἔσφαξαν ὅλους. Ὁ μόνος ποὺ γλίτωσε ἀπὸ τὴ Μοναστικὴ κοινότητα ἦταν ὁ Ἱερομόναχος Ἐφραίμ, ποὺ ἔλειπε ἐκείνη τὴν ἡμέρα στὴ σπηλιά του. Ὅταν ἐπέστρεψε στὴν Ἱερὰ Μονὴ ἀντίκρισε ἔκπληκτος τὴν καταστροφή. Ἀφοῦ θρήνησε τοὺς μάρτυρες, προχώρησε στὴν ταφή τους καὶ κατόπιν ἐπέστρεψε στὸ κελί του. Πήγαινε στὴν ἔρημη πλέον Ἱερὰ Μονὴ μόνο γιὰ νὰ τελέσει κατὰ τὶς μεγάλες ἑορτὲς τὴ Θεία Λειτουργία, νὰ ὑπηρετήσει τὸ Ἱερὸ Θυσιαστήριο καὶ νὰ μεταλάβει τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων. Ἀντιμετώπιζε δυσκολίες γιὰ τὴ διαβίωσή του καὶ τρεφόταν μόνο μὲ χόρτα, ἐλιὲς καὶ σύκα ποὺ εὕρισκε στὸ δάσος.
Μετὰ ἀπὸ πολλοὺς μῆνες οἱ Τοῦρκοι ἐπέστρεψαν πάλι στὸ Ὅρος τῶν Ἀμώμων, συνεχίζοντας τὶς λεηλασίες. Στὶς 14 Σεπτεμβρίου 1425, ὁ Μοναχὸς Ἐφραὶμ κατέβηκε ἀπὸ τὴ σπηλιά του στὸ Μοναστήρι γιὰ νὰ τελέσει τὴ Λειτουργία στὴ μεγάλη ἑορτὴ τῆς Ὕψωσης τοῦ Τιμίου Σταυροῦ. Οἱ Τοῦρκοι, μόλις τὸν βρῆκαν, τὸν κτύπησαν καὶ τὸν βασάνισαν. Ζητοῦσαν μὲ ὀργὴ νὰ μάθουν ποῦ εἶναι κρυμμένοι οἱ θησαυροί, ὅμως ὁ Μοναχός τους ἀπαντοῦσε ὅτι ἐκεῖ ὑπῆρχαν μόνο πνευματικοὶ θησαυροὶ καὶ προσευχόμενος διαρκῶς τοὺς ἔλεγε: «Δὲν φοβᾶμαι οὔτε τὰ μαρτύρια, οὔτε τὸ θάνατο.
Καμιὰ δύναμη δὲ θὰ μὲ κάνει νὰ ἀρνηθῶ τὴν Πίστη μου στὸν Πανάγαθο Θεό». Ἦταν ἀνήμερά των γενεθλίων του, ἔκλεινε τὰ σαράντα ἕνα του χρόνια, ὅταν ἄρχισαν τὰ φρικτὰ βασανιστήρια. Καθημερινὰ τὸν ξυλοκοποῦσαν καὶ τὸν ὑπέβαλαν σὲ ὀδυνηροὺς σωματικοὺς πόνους. Μὲ ἀστείρευτη ὑπομονὴ δεχόταν ὁ Μεγαλομάρτυρας τὶς κακοποιήσεις, προσευχόμενος συνεχῶς στὸ Θεὸ νὰ τοῦ δίνει δύναμη. Τὸ μαρτύριό του κράτησε ὀκτώμισυ μῆνες. Οἱ Τοῦρκοι τῶν κρέμασαν ἀνάποδα σὲ μιὰ μουριά, ποὺ ὑπάρχει σήμερα στὸ προαύλιο τῆς Ἱερᾶς Μονῆς καὶ συνέχιζαν νὰ τὸν βασανίζουν ἐξαγριωμένοι. Μὲ μεγάλα καρφιὰ στὰ πόδια καὶ τὸ κεφάλι, κάρφωσαν τὸ σῶμα του στὸν κορμὸ τοῦ δέντρου καὶ δὲν σταμάτησαν ἐκεῖ. Ἦταν 5 Μαΐου τοῦ 1426, πρωινὸ Τρίτης, ὅταν πῆραν ἕνα μυτερὸ σκληρὸ ξύλο καὶ ἀφοῦ τοῦ ἔβαλαν φωτιά, κατατρύπησαν μὲ αὐτὸ τὸ χιλιοβασανισμένο σῶμα του, δίνοντας τέλος στὸ μαρτύριό του. Ἦταν ἀνήμερα τὶς ἑορτῆς τῆς Ἁγίας Εἰρήνης, ποὺ εἰρήνευσε ἡ ψυχή του, παραδομένη στὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό, λαμβάνοντας ὡς ἔπαθλο τὸ ἀμάραντο στεφάνι τοῦ Ἁγίου καὶ Μεγαλομάρτυρα.
Χρειάστηκαν 524 ὁλόκληρα χρόνια ἀπὸ τὸ μαρτυρικό του θάνατο μέχρι νὰ φανερωθεῖ. Μὲ μιὰ σειρὰ γεγονότων ὅπως ὁράματα, σημάδια τοῦ Θεοῦ καὶ ἐμφανίσεις τοῦ ἴδιου του Ἁγίου, βρέθηκαν στὶς 3 Ἰανουαρίου 1950 τὰ Ἱερά του Λείψανα καὶ ἔγινε σταδιακὰ γνωστὴ ἡ ζωή του. Χιλιάδες πιστοὶ κατακλύζουν κάθε χρόνο τὴ Νέα Μάκρη, ἐλπίζοντας σὲ ἴαση ψυχική, σωματικὴ καὶ πνευματική. Ἐκεῖ ἡ Ἡγουμένη Μακαρία καὶ οἱ Μοναχές της, μὲ πολλὴ εὐσέβεια δέχονται τοὺς ἐπισκέπτες στὴν Ἱερὰ Μονή, ὅπου φυλάσσονται τὰ Ἱερὰ Λείψανα τοῦ Ἁγίου Ἐφραίμ.
Ἡ Ἡγουμένη ἦταν ἐκείνη ποὺ εἶχε τὴν ἀξίωση νὰ βρεῖ τὸ Ἅγιο σκήνωμα, ὅταν ἦτα νεαρή. Ἡ Θεία Πρόνοια τὴν εἶχε ὁδηγήσει τὸ 1945 στὰ ἐρείπια τοῦ Μοναστηριοῦ τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου. Βλέποντας τὸ ἐρημωμένο Μοναστήρι ἀποφάσισε νὰ μείνει ἐκεῖ καὶ νὰ προσπαθήσει σταδιακὰ νὰ ἀναστηλώσει τὴν παλαιὰ Μονή. Καθὼς ἐργαζόταν στὸ προαύλιο ἄκουσε μιὰ ἀπόκοσμη βαθιὰ φωνὴ νὰ λέει: «Σκάψε ἐκεῖ καὶ θὰ βρεῖς». Ἡ Μοναχὴ φώναξε ἕναν ἐργάτη καὶ τοῦ ζήτησε νὰ σκάψει στὸ συγκεκριμένο σημεῖο τῆς αὐλῆς. Ἐκεῖ ὑπῆρχε ἕνας μισογκρεμισμένος τοῖχος, ἕνα μέρος ποὺ ἔμοιαζε μὲ παλαιὸ κελὶ Μοναχοῦ. Σκάβοντας ἀνακάλυψε ὁ ἐργάτης ἕνα κρανίο, ποὺ ἐξέπεμπε γλυκιὰ εὐωδία. Ἡ Μοναχὴ κατάλαβε ὅτι βρῆκαν τὸ λείψανο κάποιου Ἁγίου καὶ τὸ ἀσπάστηκε εὐλαβικά. Κατόπιν βρῆκε ὁλόκληρό το σκήνωμα τοῦ Ἁγίου. Τὰ πῆρε καὶ τὰ τοποθέτησε σὲ μιὰ θυρίδα. Τὸ βράδυ ποὺ βρισκόταν στὴν παλαιὰ Ἐκκλησία ἄκουσε βήματα ἀπὸ τὴν πλευρὰ ποὺ εἶχε βρεθεῖ ὁ τάφος, νὰ διασχίζουν τὴν αὐλὴ καὶ νὰ κατευθύνονται πρὸς τὴν Ἐκκλησία. Τὴν κυρίευσε φόβος καὶ ξαφνικὰ ἄκουσε μιὰ φωνὴ νὰ τῆς λέει: «Μέχρι πότε θὰ μὲ ἀφήσεις ἐκεῖ πέρα; Καὶ ποιός μου ἔβαλε τὸ κεφάλι ἔτσι…»
Στράφηκε πρὸς τὴ φωνὴ καὶ τὸν εἶδε νὰ στέκεται στὴν πόρτα. Ἦταν ψηλός, ἀδύνατος, πολὺ μελαχρινός, μὲ μικρὰ στρογγυλὰ μάτια ποὺ εἶχαν ρυτίδες στὶς ἄκρες, γενειάδα ποὺ ἔφτανε ὡς τὸ στῆθος του καὶ φοροῦσε ράσο. Μὲ τὸ δεξί του χέρι τὴν εὐλογοῦσε, ἐνῶ ἀπὸ τὸ ἀριστερὸ ἔβγαινε ἕνα φῶς ἀπόκοσμο. Ἀγαλλίασε ἡ ψυχὴ της μπροστὰ στὴ μορφή του καὶ μὲ θάρρος τοῦ ἀπάντησε: «Συγχώρησε μέ. Μόλις ξημερώσει μὲ τὸ καλό, θὰ τὰ φροντίσω ὅλα». Πράγματι τὸ πρωὶ ἡ Μοναχὴ πῆρε τὰ ὀστᾶ, τὰ καθάρισε προσεκτικὰ ἀπὸ τὸ χῶμα, τὰ ἔβαλε σὲ μιὰ θυρίδα στὸ Ἱερό της Ἐκκλησίας καὶ τοὺς ἄναψε κι ἕνα καντηλάκι. Τὴν ἴδια νύχτα εἶδε στὸ ὄνειρό της τὸν ἴδιο Μοναχό. Κρατοῦσε στὴν ἀγκαλιὰ τοῦ μιὰ εἰκόνα του, φτιαγμένη ἀπὸ ἀσήμι. Δίπλα του βρισκόταν ἕνα μανουάλι. Ἡ Μοναχὴ πλησίασε, ἄναψε μιὰ λαμπάδα καὶ ἄκουσε τὴ φωνή του: «Σὲ εὐχαριστῶ πολύ. Τὸ ὄνομά μου εἶναι Ἐφραίμ».
Μὲ διάφορες ὀπτασίες καὶ ὁράματα, ὁ Ἅγιος Ἐφραὶμ φανέρωνε στὶς ἀδελφές του Μοναστηριοῦ τὴν ἱστορία τῆς ζωῆς του. Ἡ Μοναχὴ Μακαρία ἀφηγεῖται: Ἕνα μεσημέρι λαγοκοιμόταν ἀπὸ τὴν κούραση. Ξαφνικὰ βλέπει: «Μιὰ ἱερὴ πομπὴ νὰ πλησιάζει πρὸς τὸ κελί της, ψάλλοντας ὕμνους. Ἔφτασαν μέσα στὸ κελί, πῆραν τὸ σῶμα τοῦ Ἁγίου ποὺ τὸ κουβαλοῦσαν στοὺς ὤμους τους καὶ τὸ ἀπόθεσαν στὴν ἀγκαλιά της. Οἱ ἱερεῖς ξεκίνησαν νὰ κάνουν τὴν κηδεία καὶ ὅλοι μαζὶ βρέθηκαν μέσα σὲ μιὰ Βυζαντινὴ Ἐκκλησία, μὲ περίτεχνο διάκοσμο, ἀφιερωμένη στὸν Ἅγιο».
Ἕνα μικρὸ κοριτσάκι ποὺ ζοῦσε στὸ ἵδρυμα τῆς Μονῆς μαζὶ μὲ τὴ γιαγιά του, ἕνα βράδυ ποὺ ἦταν ξαπλωμένο στὸ κρεβάτι του, εἶδε τὸν Ἅγιο νὰ τὸ πλησιάζει. Ἐκεῖνος τὸ εἶδε φοβισμένο, τοῦ χάιδεψε τὸ κεφάλι καὶ τοῦ εἶπε: «Μὴ μὲ φοβᾶσαι παιδί μου. Εἶναι ὁ Ἅγιος Ἐφραίμ». Ἡ γιαγιὰ τοῦ κοριτσιοῦ ἕνα βράδυ ἀργὰ ἄκουσε κάποιον νὰ στέκεται ἔξω ἀπὸ τὴν πόρτα τοῦ θαλάμου. Πιστεύοντας πὼς ἦταν ἡ ἀδελφὴ Μακαρία της φώναξε. Ξαφνικὰ μιὰ λάμψη φώτισε ὅλη τὴν περιοχὴ τοῦ Μοναστηριοῦ. Μέσα ἀπὸ τὸ φῶς ἐμφανίστηκε ὁ Ἅγιος.
Κρατοῦσε στὰ χέρια τοῦ μιὰ μικρὴ Βυζαντινὴ Ἐκκλησία, ποὺ εἶχε τέσσερις τρούλους στὶς ἄκρες κι ἕναν μεγάλο στὸ κέντρο μὲ ἕνα φωτεινὸ Σταυρό. Ἀμέσως ἡ γιαγιὰ γονάτισε μπροστά του καὶ ὁ Ἅγιος της μίλησε: «Εἶμαι ὁ Μεγαλομάρτυρας Ἐφραίμ. Γεννήθηκα 14 Σεπτεμβρίου, ἀνήμερά του Σταυροῦ καὶ πάλι 14 Σεπτεμβρίου ἡμέρα τοῦ Σταυροῦ, ἄρχισε τὸ μαρτύριό μου. Νὰ πεῖς στὴν ἀδελφὴ Μακαρία, πὼς θέλω νὰ μοῦ φτιάξει ἕνα τέτοιο προσκυνητάρι, στὴ στροφὴ τοῦ δρόμου, ἐκεῖ ποὺ καθόμουν καὶ ξεκουραζόμουν».
Πράγματι οἱ Μοναχὲς ἔφτιαξαν τὸ προσκυνητάρι, ἕνα κομψοτέχνημα, μικρογραφία Βυζαντινῆς Ἐκκλησίας. Εἶναι ἀναρίθμητες οἱ μαρτυρίες γιὰ τὶς ἐμφανίσεις καὶ τὰ θαύματα τοῦ Ἁγίου Ἐφραίμ. Ἕνα ἀπὸ αὐτὰ ἀφορᾶ τὴν Ἐκκλησία του. Ὅταν ἔφτασε ἡ εὐλογημένη ὥρα, ποὺ ἀξίωσε ὁ Κύριος, νὰ χτιστεῖ ὁ Ναὸς τοῦ Ἁγίου, βρέθηκε ἀπὸ Θεία Πρόνοια, παλιὰ πέτρα ποὺ στόλιζε ἄλλοτε ἕνα οἰκοδόμημα στὴν Ἀθήνα. Ἡ Ἡγουμένη Μακαρία ἀναρωτιόταν, ποῦ ἀκριβῶς θὰ ἤθελε ὁ Ἅγιος νὰ χτιστεῖ ἡ Ἐκκλησία του. Φτάνει τότε μιὰ προσκυνήτρια στὸ Μοναστήρι καὶ τῆς λέει: «Εἶδα στὸ ὄνειρό μου τὸν Ἅγιο Ἐφραὶμ καὶ μοῦ εἶπε: «Νὰ πᾶς νὰ πεῖς στὴ Γερόντισσα, ὅτι τὸν τάφο μου τὸν θέλω μέσα στὴν Ἐκκλησία μου».
Πεντέμισι αἰῶνες φύλαγε ἡ γῆ, σὰν πολύτιμο θησαυρὸ στοὺς κόλπους τῆς τὸν Ἅγιο Ἐφραίμ, μέχρι ποὺ ὁ πολυεύσπλαχνος Θεὸς μᾶς τὸν φανέρωσε, γιὰ νὰ τὸν ἔχουμε βοηθὸ καὶ ὁδηγὸ στὶς δύσκολες μέρες ποὺ ζοῦμε. Ἃς ἀναγνωρίσουμε ὅλοι μας τὴ δύναμη τῆς πίστης καὶ τῆς προσευχῆς καὶ ἃς προστρέχουμε σὲ Αὐτόν, μὲ ταπεινὴ καρδιά, παρακαλώντας Τὸν νὰ μᾶς ἐλεήσει.
Καὶ ὅλοι μαζί, ἃς ζητήσουμε ἀπὸ Αὐτὸν τὸν Ἅγιό του Θεοῦ Ἐφραίμ, νὰ εἶναι πάντα δίπλα μας, νὰ μᾶς φωτίζει, νὰ μᾶς στηρίζει καὶ νὰ μᾶς καθοδηγεῖ.
Πηγή: http://orthodoxiachristianismos.wordpress.com/
